kunstblog

Traveller 19, 9-K-TR-2

 Jeff Faes NL
Kunsvereniging Diepenheim

imker van de kunst

De Belgische kunstenaar Jef Faes laat graag de natuur in zijn kunst toe. Zoveel was al in 2016 duidelijk met “Project 9 – keto – trans – 2” bij Verbeken Foundation in Kemzeke. Zoveel is nog steeds in 2021 duidelijk in de tentoonstelling “Joint Venture” te Diepenheim. Dit project gaat blijkbaar door.  

In de meest letterlijke zin betekent “de natuur toelaten” dat Faes ronde vormen van gips maakt. Deze hagelwitte vormen worden deels uitgehold. Ze zien eruit als volle manen met donkere vlekken. Sereen en afstandelijk.

Alle kunst in de natuur is onderhevig aan de natuur. 

Hoe brengt Faes zijn ‘manen’ terug naar de aarde? De kunstenaar lokt honingbijen en laten ze toe om hun nesten in de lege ruimtes van zijn vormen te bouwen. Hoe precies is een geheim, maar de bijen spelen mee. Hun bijdrage is essentieel voor Faes’ werk.

De zeshoekige cellen van honingraten vulden gestaagd zijn artificiële manen die als gipskorven dienden. Deze goudbruine hexagonen hebben zich op een natuurlijke wijze in en om de ronde vormen gevoegd. Voor “Joint Venture” is de zachte bijenwas versteend. Faes toont zijn verstilde sculpturen als een imker.

ook op Linkedin

De boomtuin

 Jeroen Kooimans NL
De tuinen van Diepenheim

boomklimmen voor babyboomers

“De boomtuin” van Jeroen Kooijmans is onderdeel van De Tuinen van Diepenheim. Kooijmans’ concept achter “De boomtuin” was om een nieuwe ruimte in de boomtop te creëren voor een sprookjestuin met varens en mos. Een wenteltrap rond de 250 jaar oude eikenstam nodigt vooral ouderen uit naar het platform. Kinderen klimmen liever.

Alle kunst in de natuur is onderhevig aan de natuur. De tuin groeide anders

De trap is zo ontworpen dat de boomstam sinds 2014 steeds niet beschadigd is. Dezelfde trap maakt ook van deze boom een terras voor onbevangen volwassenen, die nog zo nieuwsgierig als kinderen zijn. Daar kunnen ze op een bankje zitten en uitkijken over de Schipbeek met zwanen en bloeiende waterlelies. Ze kunnen dagdromen over de sixties en seventies toen alles net zo eenvoudig was dan het paadje hiernaartoe.

Maar waar is het mos en waar zijn de varens van Kooijmans gebleven? Onder hun voeten is het platform met een laag aarde bedekt. Een aantal stammen – beschermd met rubber – groeit erdoorheen. De hangende varens zijn verschrompeld en het mos is verdwenen. In hun plaats groeien kleine eikenboompjes als een natuurlijke Dorste-effect. Verrassend en heel moedig.

ook op Linkedin

Bont armband

 Meret Oppenheim DE
Design Museum, ‘s-Hertogenbosch

Is kunst androgyn?
 
Deze vraag doemt op uit de tentoonstelling “Meret Oppenheim: für dich – wider dich”. Het Design Museum Den Bosch vraagt met tweehonderd objecten aandacht voor een van die weinig bekende vrouwelijke surrealistische kunstenaressen uit de vorige eeuw.

Oppenheim riep het in haar dankwoord bij het overhandiging van haar Bazelse Kunstprijs in 1975: “Kunst is androgyn!” Toch barst haar oeuvre van vrouwelijke objecten. De hoeden, juwelen, kleding en een spiegel bevestigen eerder het oestrogeen in haar kunst. Van waar dan deze uitspraak? Zelf was zij een bloedmooie vrouw. Ze stond meerdere keren model voor de dadaïstische en surrealistische fotograaf Man Ray, terwijl haar juwelen Salvador Daliachtige trekjes vertonen. Het bekendste werk van Oppenheim bestaat uit een servies bekleed met bont. Dit werk heet “Object” (1936) en komt voort uit haar lunchafspraak met Pablo Picasso. Picasso bewonderde haar met bont bedekte armband. Ze was bekend onder de Surrealisten en werd vaak gezien als muze.  

“Een echte artistieke uiting komt volgens haar voort uit de versmelting van het mannelijke en het vrouwelijke dat iedereen al in zich heeft”, staat in de informatie. Als haar objecten dan vrouwelijk zijn, wat is er mannelijk aan? Het bont? Ik zie jagers.

ook op Linkedin

stalen monoliet

 onbekende kunstenaar & Strijdom v.d. Merwe    VSA & ZA

mysterieuze balken van Utah tot Stellenbosch

Op 26 november werd bekendgemaakt dat een stalen balk (3 meter hoog) in Utah opgemerkt is, ontstaansgebied van “Spiral Jetty” (1970) van land art pionier Richard Smithson. Waarschijnlijk is het een kunstwerk, concludeerde het Utah Departement of Public Safety. Agenten waren uit een helikopter schapen aan het tellen toen de monoliet opdoemde.

John McCracken’s naam werd genoemd. Overleden 2011. De galeriemedewerker die zijn nalatenschap beheert ontkent deze associatie, maar de galerie-eigenaar weerspreekt hem. Drie dagen later is deze balk verdwenen.

In tien daaropvolgende dagen werden soortgelijke monolieten wereldwijd opgemerkt.

Sinds 2016 staat “Reflections, Fragments of a Landscape” (4 meter hoog) in natuurpark Jan Marais van Stellenbosch als werk van de Zuid-Afrikaanse land art kunstenaar Strijdom van der Merwe. Anders dan bij bovenstaande monolieten, bestaan dit werk uit twee kruisende balken: een verticaal (deels bedekt met een kaart) en een schuin doorkruisende balk uit vlekvrij staal. Het glanzende oppervlak van laatstgenoemde balk echoot de balk in Utah. Het is uit het dorpscentrum verplaatst en staat nu hier als een zwaard de geheimen van dit natuurpark te bewaken.

ook op Linkedin

Gedachtespinsels

Kiki van Eijk NL
Textielmuseum, Tilburg

Ongemakkelijke herfst

Geen ander werk in “Gedachtespinsels” grijpt zo ver terug in de tijd als “Civilized Primitives”. Terwijl
Covid-19 de samenleving ongemakkelijk terugwerpt in de tijd, is dat niks vergeleken met dit werk van
Kiki van Eijk.

We zijn terug bij de prehistorische mens. De gangmuren waar “Civilized Primitives” opgesteld staan
zijn in bordeaux rood geschilderd alsof het een grot betreft. Bordeaux in combinatie met haar
meubelontwerpen in brons en geanodiseerd aluminium roept grottekeningen op van de oermens.
Bij zowel het voeteneind als het hoofdeind van de chaise longue kruisen twee lange takken met
doornen elkaar. Organische tijd in deze takken is glanzend gebronsd en zodoende stilgelegd. De basis
van de chaise longue is van aluminium dat voorzien is van een oxide laag. Ook in dit onderdeel is een
suggestie van het verloop van tijd. Het matras en kussen zijn ongemakkelijk dun en niet bedoeld voor
ontspanning. Hierop verplaatst het geometrische bladpatroon je naar de huidige met herfstblad
bedekte stoepen buiten het Textielmuseum. Van Eijk beeldt vergankelijkheid schitterend uit in haar
bruin, geel, oranje en rood gewoven stof.

De behuizingen van oermens én moderne mens zijn even weerloos, waarschuwt Van Eijk. Tijden
keren. Zulle we aanpassen?

ook op LinkedIn

de route wordt opnieuw berekend

Rosemarie Trockel DE
Museum De Pont, Tilburg

VROEMMMM door de zomer

“Kinderspielplatz” van de Duitse Rosemarie Trockel staat met acht speelauto’s centraal opgesteld in de 2020-zomertentoonstelling van Museum De Pont. Samen maakten de autootjes in 1999 deel uit van haar film voor de Biënnale van Venetië.

Voor volwassen autoliefhebbers is deze installatie een kans hun verbeelding de kost te geven. Ze worden weer kinderen.

Op het affiche van de tentoonstelling staat een rode cabrio toegetakeld met graffiti. De auto heeft een vrolijke uitstraling: vrijheid en hippies in de sixties. Het is tijd voor vakantie met een rit op de route du soleil en de wind in je haren. Wie nog sneller door tunnels en over ravijnen op de Italiaanse Bloemenrivièra wil scheren stapt in een futuristische aluminiumauto of een hoekige raceauto. Tegenover deze spoedvraten is een vakantiebusje ingericht met pure gezelligheid van een camping.

Een donkerblauwe huwelijksauto met open dak past ook bij elke zomer. Confetti kleeft op de neus.

Voor de thuisblijvers staat er een wollen auto geparkeerd; voor hen die aan melancholie lijden een roestige schrootauto met claxon; voor fervente poetsers een ‘borstelauto’.

De Pont staat klaar voor de homo ludens.

ook op LinkedIn

Mental Space

Vincent Mauger FR
Kasteel van Chaumont-sur-Loire, Frankrijk

De aarde draait nog steeds door

… maar dan met HORTEN en STOTEN. In weinig sculpturen is het zo zichtbaar als in “Mental Space” uit 2019 van de Franse beeldhouwer Vincent Mauger. Zijn houten aardbol ligt in de uitgestrekte kasteeltuin van Kasteel Chaumont langs de Loire. Het gaat in de bijgevoegde beschrijving om “de constructie van gedachten die ontstaan in het aangezicht van een bepaalde ruimte zowel als in een virtuele wereld. Het is een mathematische en schematische constructie die zo ontwikkeld is dat kijkers zich ook kunnen projecteren in niet bestaande of verafgelegen ruimtes.”

Het is met moeite dat je je door de hechte constructie van scherppuntige planken projecteert. Gevaarlijk. Eerder verdwaal je in een computeranimatie waar de kunstenaar blokpatronen in een cirkel probeer te ordenen. Het gaan moeizaam. De blokken dreigen deze sfeer uit haar vorm te trekken.

Op dezelfde manier is de mentale ruimte van elke aardbewoner de afgelopen maanden uit vorm getrokken door het Covid-19 virus. Contact met medemensen moet gepland en gereserveerd worden. Niks gebeurt meer spontaan. Alles verloopt traag en sociaal tegennatuurlijk. Hortend en stotend.

Projecteerde Mauger onbedoeld deze nieuwe wereldwijde mentaliteit?

ook op LinkedIn

En plein midi

Klaus Pinter AT
Kasteel van Chaumont-sur-Loire, Frankrijk

De aarde draait door

… maar ANDERS dan ooit. Wat heeft de Oostenrijkse kunstenaar Klaus Pinter aangevoeld in deze Franse kasteeltuin? Kasteel Chaumont heeft een turbulente geschiedenis. Koningin Catharina de’ Medici, echtgenoot van koning Hendrik II, kon zich hier terugtrekken van haar man en zijn jonge maîtresse. Na zijn overlijden ruilde Catharina de’ Medici Kasteel Chaumont in voor het veel grotere Kasteel Chenonceau van haar vorig leven, ook al was laatstgenoemde geërfd door Diane de Piotiers, de minnares.

Pinter creëerde met “En plein midi” (2018) een glanzende aardbol met gebogen ringen van bamboo. Op de ringen bevestigde hij 1100 uit zink gesneden bloemen. De bloemen beschilderde hij met goudlak. Zodoende combineerde hij natuur en cultuur. Deze sfeer heeft een doorsnee van 6.20 meter. Zij staat samen met andere kunst sferisch opgesteld in de paardenstallen. Wanneer het zonlicht goed valt glinsteren de bloemen als symbolen van glorie en ontstaat een licht- en schaduwspel op het binnenplein.

“En plein midi” opent je ogen voor de Franse tradities rond koninklijke families. De bloemen zijn verstarde natuurobjecten. Ontdaan van groei. In stilstand ANDERS geworden. Toch draait de tijd door, langzamer dan ooit.

ook op LinkedIn